کلینیک دکتر مهرداد تنگستانی نژاد

بهترین راهکار افزایش قد به روش جراحی

از تشخیص تا درمان رباط صلیبی خلفی زانو

نویسنده: بدون دیدگاه اشتراک:

از تشخیص تا درمان رباط صلیبی خلفی زانو

رباط صلیبی خلفی (PCL) یک رباط داخل زانو است. لیگامنت ها، گروهی از نوعی بافت هستند که استخوانها را به هم متصل می کنند.

PCL – شبیه به رباط متقاطع قدامی (ACL) – استخوان ران ( فمور ) را به استخوان ساق ( تیبیا ) متصل می کند. اگر چه رباط خلفی بزرگتر و قوی تر از رباط قدامی  ACL  است، ولی به هر حال PCL می تواند به دنبال آسیب ، پاره شود.

پارگی های PCL کمتر از ۲۰٪ از آسیب های رباط زانو را تشکیل می دهند. صدماتی که PCL را پاره می کنند، اغلب به برخی از رباط ها یا غضروف های دیگر در زانو نیز آسیب می رسانند. در برخی موارد، رباط نیز می تواند یک تکه استخوان پایه را از جا بکند.

 

تصویر ۱ : تشخیص و درمان آسیب رباط خلفی زانو

 

علل آسیب های PCL

آسیب های PCL اغلب به علت ضربه به زانو در حالی که خم شده است ایجاد می گردد. شایعترین علل پارگی عبارتند از:

  • برخورد زانو با داشبورد در حین تصادف خودرو
  • سقوط بر روی زانو در حالی که خم شده است

 

تصویر ۲ : تشخیص و درمان آسیب رباط خلفی زانو

 

ورزش علت شایع آسیب PCL است. این صدمات به ویژه در ورزش های زیر رایج است:

  • فوتبال
  • بیسبال
  • اسکی
تصویر ۳ : تشخیص و درمان آسیب رباط خلفی زانو

 

تصویر ۴ : تشخیص و درمان آسیب رباط خلفی زانو

 

آسیب به PCL می تواند آسیب خفیف تا شدید باشد. پزشکان آسیب های PCL را در این گروه ها طبقه بندی می کنند:

  • درجه اول: PCL دارای پارگی جزئی است.
  • درجه دوم: رباط تا حدودی پاره شده و در مقایسه با درجه اول آزادتر است.
  • درجه III: رباط کاملا پاره شده و زانو بی ثبات است.
  • درجه چهارم: PCL همراه با یک رباط دیگر در زانو آسیب دیده است.

 

تصویر ۵ : تشخیص و درمان آسیب رباط خلفی زانو

 

مشکلات PCL می تواند حاد یا مزمن باشد. مشکلات PCL حاد ناشی از آسیب ناگهانی است. مشکلات PCL مزمن شامل آسیب هایی است که در طول زمان ایجاد می شود.

 

علائم آسیب PCL

اکثر افراد بعد از یک آسیب PCL احساس دردی در زانو احساس نمی کنند. این حالت در مواقع آسیب به ACL نیز دیده می شود .

پس از آسیب PCL، اغلب مردم فکر می کنند که فقط یک مشکل کمی در زانو دارند. آنها ممکن است سعی کنند فعالیت های معمول خود را ادامه دهند. با این حال، نشانه هایی که می توانند توسعه یابند عبارتند از:

  • تورم (خفیف تا شدید)
  • زانو درد
  • احساس ضعف در زانو
  • مشکل هنگام راه رفتن یا تحمل وزن بر روی زانو

 

توجه : با گذشت زمان، پارگی PCL ممکن است منجر به استئوآرتریت زانو شود.

 

تشخیص مشکلات PCL

برای تشخیص آسیب PCL، پزشک ممکن است مراحل زیر را انجام دهد:

 

تاریخچه :

پزشک شما در خصوص زمانی که آسیب دیده اید ، مانند مسافرت در ماشین یا بازی ورزشی، و یا سایر موارد از شما پرسش هایی می کند . او همچنین ممکن است از شما سئوالات زیر را بپرسد :

  • هنگام صدمه زانو در چه وضعیتی بوده است ؟ : صاف ، خمیده و …
  • زانوی خود را پس از آسیب دیدگی چگونه بسته اید ؟
  • از زمان بروز حادثه تا به حال چه علائمی داشته اید ؟

 

معاینه جسمی :

در یک معاینه مرسوم زانو ، از شما خواسته می شود تا به پشت خوابیده و زانوی خود را خم کنید . سپس پزشک زانوی شما را بررسی می کند و با قرار دادن دست بر روی زانو آن را به سمت شکمتان فشار می دهد . در حالت غیر طبیعی در صورت حرکت ساق پا به سمت عقب بیانگر صدمه دیدن رباط PCL می باشد .

پزشک ممکن است از شما بخواهد که راه بروید. راه رفتن غیر طبیعی ممکن است بیانگر آسیب به رباط PCL باشد.

تصویربرداری اشعه ایکس: می تواند اطلاعاتی در مورد آسیب PCL ارائه کند. تصویربرداری می تواند قطعاتی از استخوان را که شاید دچار شکستگی شده باشند را نشان دهد .

 

تصویر ۶ : تشخیص و درمان آسیب رباط خلفی زانو

 

تصویربرداری مغناطیسی (MRI) : یک راهکار تشخیصی معمول برای ایجاد تشخیص پارگی PCL است. MRI می تواند محل دقیق صدمات بافت نرم را به وضوح نشان دهد .

 

تصویر ۷ : تشخیص و درمان آسیب رباط خلفی زانو

 

درصورت وجود آسیب های PCL به صورت مزمن، ممکن است اسکن استخوان برای بررسی وضعیت آسیب دیدگی مورد نیاز باشد.

نحوه مراقبت از زانوی آسیب دیده قبل از مراجعه به بیمارستان :

  • حفاظت از زانو تا از آسیب بیشتر جلوگیری گردد
  • بی حرکت کردن زانو
  • استفاده از کمپرس آب سرد
  • بستن زانو با بانداژ الاستیکی
  • بالا نگه داشتن زانو برای جلوگیری از بروز تورم
  • استفاده از داروهای مسکن

 

درمان های غیر جراحی :

ممکن است برای درمان آسیب دیدگی رباط PCL نیاز به جراحی نباشد و استفاده از درمان های غیر جراحی کافی باشد .

 

تصویر ۸ : تشخیص و درمان آسیب رباط خلفی زانو

 

مواردی که نیازی به جراحی ندارند عبارتند از:

آسیب دیدگی درجه یک یا دو که بیانگر آن است که علاوه بر صدمه ناچیز به رباط ، نواحی اطراف زانو نیز صدمه ندیده باشند .

آسيب هاي مزمنی که تازه تشخيص داده شده و تنها بر روی رباط PCL تأثير مي گذارد و باعث نشانه هاي دیگری نمي شوند .

برخی از افراد پس از آسیب PCL باید از طریق طب فیزیکی تحت درمان قرار گیرند . این توانبخشی ممکن است با عمل جراحی یا بدون آن ضروری باشد.

 

توانبخشی ممکن است شامل موارد زیر باشد:

ابتدا با استفاده از عصا ، سپس به تدريج با دادن وزن بيشتري بر روي زانو ، بیمار شروع به راه رفتن می کند .

در ابتدا استفاده از ویلچیر ممکن است مورد نیاز باشد و سپس با تشخیص پزشک و فیزیوتراپ ممکن است نیاز به استفاده کاهش و سپس متوقف گردد .

ممکن است به طور موقت برای حمایت از زانو از بریس های منتخب توسط پزشک استفاده شود .

تقویت عضلات ران به منظور کمک به ایجاد پایداری زانو ممکن است لازم شود .

استفاده از پیاده روی یا راه رفتن در یک استخر و یا استفاده از تردمیل ممکن است لازم و کمک کننده باشد .

آموزش ویژه در مورد انجام ورزش هایی که بیمار می تواند آنان را انجام دهد و نیز دامنه محدویت در نوع ورزش را مشخص کند .

 

درمان جراحی :

بیمارانی که ممکن است نیاز به جراحی داشته باشند عبارتند از:

  • آسیب های رباط PCL به گونه ای که در آن  استخوانی شکسته شده باشد
  • صدماتی که موجب آسیب به بیش از یک رباط شده باشد
  • شل شدن مزمن رباط PCL  به خصوص در ورزشکاران

 

در صورتیکه تکه از استخوان به دنبال صدمه به PCL شکسته باشد جراحی آن را با استفاده از یک پیچ در جای خود ثابت می کند .

ممکن است صدمه به زانو گسترده تر باشد و نیاز به استفاده از گرفتن بافت از دیگر جاهای بدن مانند پشت ران و یا پاشنه پای بیمار باشد .

 

عمل ممکن است به دو صورت انجام گردد :

  • عمل جراحی باز و با ایجاد شکاف بزرگ بر روی زانو
  • عمل از طریق آرتروسکوپ که میزان برش جراحی بسیار کمتر است .

 

تصویر ۹ : تشخیص و درمان آسیب رباط خلفی زانو

 

مراقبت بعد از جراحی :

طبق پروتکل و دستورالعمل بین اللملی مراقبت بعد از جراحی رباط PCL شامل دو فاز می باشد :

فاز یک : از زمان جراحی تا ۴ هفته بعد از جراحی

ویزیت بیمار :

نوبت ویزیت بیمارتوسط جراح هر یک تا دو هفته  

نوبت ویزیت بیمار توسط متخصص توانبخشی از روز اول تا سوم بعد از جراحی ۲ بار در هفته

 

اهداف توانبخشی :

محافظت از زانویی که تحت عمل جراحی قرار گرفته است

برگرداندن قدرت توانایی صاف کردن زانوی خم شده به حالت اولیه

از بین بردن تورم

بازگرداندن کنترل پا توسط بیمار

 

موارد پیش بینی :

تحمل وزن بر روی زانو تا حد توانایی بیمار . بر اساس وضعیت درد و توانایی راه رفتن بیمار

استفاده از بریس در اغلب موارد هنگامیکه بیمار به هر دلیل بر روی پای خود می ایستد و یا راه می رود

افزایش توانمندی عضله چهار سر ران

استفاده از عصا هنگام راه رفتن و یا ایستادن

عدم انجام ورزش های سنگین

عدم استفاده از دوچرخه

افزایش یا کاهش دادن دامنه حرکت زانو باید با مشاوره فیزوتراپ و جراح باشد .

 

دامنه حرکت زانو :

شروع افزایش دامنه حرکت زانو بلافاصله بعد از جراحی تا هفته چهارم جراحی ( صاف کردن کامل زانو و خم کردن زانو تا میزان ۹۰ درجه ) زیر نظر متخصص توانبخشی و جراحی مربوطه

عوامل تعیین کننده وضعیت پیشرفت دامنه حرکت :

میزان کاهش درد هنگام عدم بکار بردن بریس و یا عصا حین ایستادن و راه رفتن

عدم وجود تورم

توانایی خم کردن زانو تا ۹۰ درجه

 

فاز دو : از زمان دستیابی به عوامل پیشرفت وضعیت زانو در فاز یک ، معمولا ۵ هفته بعد از جراحی

ویزیت بیمار :

نوبت ویزیت بیمارتوسط جراح هر ۸ تا ۱۲ هفته 

نوبت ویزیت بیمار توسط متخصص توانبخشی یک تا دو بار در هفته

 

اهداف توانبخشی :

توانایی ایستادن بر روی یک پا

راه رفتن بصورت طبیعی

افزایش قدرت کنترل زانو و نداشتن هیچگونه دردی در زانو

 

موارد پیش بینی :

عدم استفاده از بریس و یا عصا

نداشتن درد

عدم استفاده از دوچرخه

عدم خم کردن زانو بیش از ۹۰ درجه

 

دامنه حرکت زانو :

هفته ۵ تا ۶ بعد از جراحی : خم کردن زانو تا ۱۲۰ درجه

پرهیز از خم کردن زانو با شدت زیاد

 

عوامل تعیین کننده وضعیت پیشرفت دامنه حرکت :

راه رفتن بطور کامل در تمام سطوح

دامنه حرکت مناسب و بدون درد

توانایی ایستادن بر روی یک پا به مدت بیشتر از ۱۵ ثانیه

دامنه حرکت کامل زانو

 

فاز سه : از زمان دستیابی به عوامل پیشرفت وضعیت زانو در فاز دو ، معمولا ۱۲ تا ۱۶ هفته بعد از جراحی

ویزیت بیمار :

نوبت ویزیت بیمارتوسط جراح هر۳ تا ۴ ماه یکبار 

نوبت ویزیت بیمار توسط متخصص توانبخشی یک تا دو بار در هفته

 

اهداف توانبخشی :

توانایی کنترل کامل هنگام ایستادن  راه رفتن

نداشتن درد

 

موارد پیش بینی :

عدم استفاده از بریس و یا عصا

نداشتن درد

 

دامنه حرکت زانو :

دامنه حرکت کامل بیمار در ناحیه زانو

نداشتن درد

 

عوامل تعیین کننده وضعیت پیشرفت دامنه حرکت :

راه رفتن بطور کامل در تمام سطوح

دامنه حرکت مناسب و بدون درد

توانایی کامل در ایستادن

دامنه حرکت کامل زانو

 

 

دکتر مهرداد تنگستانی نژاد

 

 

 

 

 

 

تهیه و گردآوری : دکتر مهرداد تنگستانی نژاد

مطلب قبلی

تشخیص و درمان پارگی لیگامنت صلیبی قدامی زانو

مطلب بعدی

تشخیص و درمان پای دیابتی

لطفا مقاله بعد را مطالعه فرمائید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

86 − 82 =